"İade hakkım var" demek yetmez — listeyi doğru hazırlayıp yükleyen, alındıyı alıp evrakı tamamlayan parayı alır. İhracat, DİİB, indirimli oran... hangi işlemden doğarsa doğsun süreç bu 8 adımdır.
"Bu Kanunun 11, 13, 14 ve 15 inci maddeleri ile 17/4-s uyarınca vergiden istisna edilmiş işlemlerle ilgili... indirilemeyen Katma Değer Vergisi, işlemin gerçekleştiği dönemi izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar talep edilmesi şartıyla... bu işlemleri yapanlara iade olunur."
Sade Türkçesi: İhracat gibi KDV'siz satış yapıyorsun ama malı üretirken/alırken KDV ödedin. Satışta KDV tahsil etmediğin için bu ödediğin KDV üstünde kalıyor. Kanun diyor ki: indirimle gideremediğin bu vergiyi devletten geri isteyebilirsin — ama süresinde istersen. Aynı maddede iadenin vergi ve SGK prim borçlarına mahsubu da düzenlenmiş.
| Senin işlemin | Dayanak | İade türü / süre |
|---|---|---|
| Mal/hizmet ihracatı, ihraç kayıtlı teslim | m.11 (m.32'ye bağlı) | Tam istisna iadesi — izleyen 2. yıl sonu |
| Deniz/hava/demiryolu araçları, liman-hava meydanı hizmetleri, petrol-maden aramaları, teşvik belgeli makine-teçhizat | m.13 (m.32) | Tam istisna iadesi — izleyen 2. yıl sonu |
| Uluslararası taşımacılık (transit dahil) | m.14 (m.32) | Tam istisna iadesi — izleyen 2. yıl sonu |
| Diplomatik istisna kapsamı teslimler | m.15 (m.32) | Tam istisna iadesi — izleyen 2. yıl sonu |
| %1 / %10 (indirimli oranlı) teslimler — gıda, tekstil, ilaç... yüklendiğin %20'yi tahsil edemiyorsun | m.29/2 | Yılı içinde mahsuben; olmadıysa izleyen yıl nakden/mahsuben talep |
| Tevkifatlı satış — alıcı KDV'nin bir kısmını kesip senin adına ödedi | m.9 (Tebliğ I/C-2) | Tevkif edilen kısmın iadesi |
İade hakkı doğuran işlemin (ihracat, ihraç kayıtlı teslim, DİİB, indirimli oran, tevkifat...) hangi dönemde beyan edildiğini belirle. KDV beyannamesinde ilgili iade satırlarını doldurmuş olman gerekir.
Mahsuben (kendi vergi/SGK borcuna sayılması): belgeler tam olunca kural olarak inceleme/teminat/YMM aranmadan yerine getirilir — en hızlı ve dertsiz yol. Nakden (hesaba para): sınırı aşan kısım YMM raporu / teminat / inceleme ister (Adım 7).
İnternet Vergi Dairesi'nin şablon formatına uygun olarak dönem listelerini hazırla:
| Liste | Ne var içinde |
|---|---|
| İndirilecek KDV Listesi | Dönemin tüm alış belgeleri (tarih, no, satıcı VKN, mal/hizmet, KDV) |
| Yüklenilen KDV Listesi | İadeye konu işlem için yüklenilen KDV'nin belge belge dökümü |
| Yüklenilen KDV Hesaplama Tablosu | Bünyeye giren KDV'nin hesap mantığı (doğrudan + genel gider + ATİK payı) |
| Satış Faturaları Listesi | İade hakkı doğuran satışların dökümü |
| GÇB Listesi (ihracatta) | Gümrük beyannamelerinin dökümü (kapanma tarihli) |
intvrg.gib.gov.tr → KDV İade Talebi Girişi bölümünden listeleri elektronik ortamda gönder. Sistem kabul edince "İnternet Vergi Dairesi Liste Alındısı" oluşur — çıktısını al, dosyana koy. Elektronik gönderilen listeler ayrıca kağıt olarak vergi dairesine verilmez.
İnternet Vergi Dairesi'ndeki standart iade talep dilekçesiyle (iade türüne uygun olanı) talebini oluştur. Talep, dilekçe + aranan belgelerin tamamlandığı tarihte hüküm ifade eder — dilekçesiz "belge yüklemek" talep sayılmaz.
Elektronik gönderilenler dışında kalan belgeleri dilekçe ekinde ibraz et:
| Vergi dairesine (kağıt/onaylı) | Elektronik (yüklendi, kağıt verilmez) |
|---|---|
| Liste Alındısı dökümü · iade türüne göre onaylı/teyitli belgeler (ör. onaylı antrepo beyannamesi vb.) · SGK mahsupta borç döküm yazısı · teminat verilecekse banka teminat mektubu | İndirilecek KDV · Yüklenilen KDV · Hesaplama Tablosu · Satış Faturaları · GÇB listeleri |
GİB'in sistemi (KDVİRA) listelerini çapraz kontrol eder (alt firmaların beyanı, GÇB eşleşmesi, mükerrer belge...). Vergi dairesinden gelen eksiklik/olumsuzluk yazısına hızlı cevap ver — mahsup taleplerinde olumsuzluk giderilince iade yapılır.
Nakden ve sınır üstü ise üç yol: ① YMM tasdik raporu (en yaygın) ② %150 banka teminat mektubu — iade hemen, teminat YMM raporu/inceleme sonucuna göre çözülür (süresinde YMM raporu gelmezse incelemeye döner) ③ vergi incelemesi sonucu bekle.
Mahsup/nakit gerçekleşince tahakkuk fişini, muhasebe kaydını ve tüm dosyayı arşivle. YMM raporu yolundaysa rapor hazırlık verilerini (karşıt inceleme yazışmaları dahil) YMM'ye zamanında ulaştır — rapor gecikirse teminat çözümü de gecikir.
• Süreyi kaçırmak (m.32 — 2. yıl sonu): en pahalı hata, hak tamamen düşer.
• Yüklenilen liste ↔ beyanname uyumsuzluğu: iadesi istenen yüklenilen KDV, dönem toplam indirilecek KDV'sini aşamaz.
• Alt firma sorunları: tedarikçin beyanname vermemiş/özel esaslardaysa kontrol raporu takılır — büyük alımlarda tedarikçi disiplinini önceden kur.
• GÇB kapanmadan talep: ihracat istisnasında beyannamenin kapanmış olması esastır.
• Dilekçeyi unutmak: listeler yüklü ama standart dilekçe yoksa talep hüküm ifade etmez.
İade talep sürenin son gününü Hatırlatıcıya ekle; abonelikte son güne 90/30/7 gün kala mailine düşsün.
Hatırlatıcıya git →