Karne "tabisin" der; hatırlatıcı "tarihi geldi" der. Belgeni ekle: son günü, kalan günü ve kaçırırsan ne ödeyeceğini gör. En pahalısı DİİB kapaması — kaçarsa vergiler ceza ve gecikme zammıyla geri döner.
Nedir: İhraç edeceğin ürünün üretiminde kullanacağın hammadde/ara malını, ithalat vergilerini ödemeden (teminat karşılığı) getirmeni sağlayan rejim. İhracat taahhüdünü yerine getirince teminatın iade edilir.
İki sistem var:
• Şartlı muafiyet (asıl kullanılan): vergiler teminata bağlanır, ödemezsin; ihracat gerçekleşince teminat geri (m.5-6).
• Geri ödeme: vergileri ödeyerek ithal edersin; taahhüt kapatıldıktan sonra 3 ay içinde gümrük idaresinden iadesini istersin.
Alma şartları (kimler alabilir):
① Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik firma olmak (serbest bölgeler hariç — m.5)
② Üretim yapmak ya da yan sanayiciye yaptırmak — ithal hammadde, ihraç edilecek ürünün üretiminde kullanılacak (kapasite raporu vb. üretim belgeleri aranır)
③ İhracat taahhüdü vermek — belge bir söz senedidir: "bu hammaddeyle üretip ihraç edeceğim"
④ Değerlendirmede, hammaddenin yurt içinden fiyat/kalite/bulunabilirlik yönünden temin edilip edilemeyeceği dikkate alınır (m.17/5) — içeriden makul şekilde bulunabiliyorsa başvuru zayıflar
⑤ Döviz kullanım oranı sınırına uyum (azami %80 — m.17/9)
Belgeli firma vs belgesiz firma — aynı hammaddeyi ithal eden iki rakip:
| Belgesiz ithalatçı | DİİB'li ithalatçı | |
|---|---|---|
| Gümrük vergisi + KDV | Gümrükte peşin öder | Ödemez — teminata bağlanır, ihracatla iade (m.5) |
| Gözetim / damping / korunma | Uygulanır — gözetim kıymeti, ek yük | Uygulanmaz (m.5)* |
| KKDF (vadeli ithalatta %6) | Doğar | Doğmaz (88/12944) |
| Yurt içi hammadde alımı | KDV'li | Tecil-terkin imkânı (KDVK geç. m.17) |
| Fiyat rekabeti | Vergi finansman yükü maliyete biner | Aynı ürünü daha ucuza üretir |
| Karşılığı | Yok | İhracat taahhüdü + kapama takibi (m.37/45) |
* Nüans (m.5/2): işletme malzemesi ithalatında KDV ve ÖTV tahsil edilir, ticaret politikası önlemleri uygulanır — muafiyet hammadde/yardımcı madde/ambalaj içindir.
Avantajların özeti:
💰 Gümrük vergisi + KDV nakit çıkmaz — teminatla ithalat, nakit akışına büyük nefes (m.5)
🛡️ Ticaret politikası önlemleri uygulanmaz — gözetim, damping, korunma önlemi derdi olmadan hammadde girer (m.5; işletme malzemesi hariç — m.5/2)
🏦 KKDF muafiyeti — vadeli ithalatta %6 KKDF doğmaz (88/12944 s. Karar)
🏭 Yurt içi alımda KDV tecil-terkin imkânı (KDVK geçici m.17) — hammaddeyi içeriden de KDV'siz alabilirsin
📉 İndirimli teminat imkânı — statüne göre teminat yükün ciddi düşebilir (m.9)
Nasıl başvurulur: DİİB için elektronik ortamda Ticaret Bakanlığı'na (İhracat Genel Müdürlüğü; e-imza ile, güncel uygulamada Destek Yönetim Sistemi üzerinden). Dahilde işleme İZNİ için Ek-1 belgelerle elektronik ortamda gümrük idaresine (m.17). Üretim yapacağını gösteren kapasite raporu vb. aranır.
Süre ve sınırlar: Belge süresi sektörüne göre azami 12 ay (m.20); haklı sebeple ek süre alınabilir (orijinal sürenin yarısına kadar — başvuru süresi için yukarıdaki şablona bak). Döviz kullanım oranı %80'i geçemez (m.17/9).
Madalyonun öbür yüzü: Bu avantajların bedeli TAAHHÜTTÜR — ihracatı gerçekleştirip süresinde kapatmazsan vergiler ithal tarihinden itibaren gecikme zammıyla döner + Gümrük K. m.238 cezası (m.45). O yüzden belgeni aldığın gün yukarıdan kapama takibine ekle.
Kaynak: Dahilde İşleme Rejimi Tebliği (İhracat: 2006/12) m.5, m.6, m.9, m.17, m.20, m.45 — mevzuat.gov.tr konsolide metninden birebir okundu.
Abonelikte: belgelerini bir kez gir, robot son güne 90/30/7 gün kala mailine ve WhatsApp'ına hatırlatma düşürsün. DİİB kapaması gibi yüz binlerce TL'lik süreleri insan hafızasına emanet etme.
Hatırlatıcıya abone ol →